TẢN VĂN TRÊN QUÁN VĂN SỐ 77 THÁNG 11-2020
MÙA HOA Ô MÔI RUNG ĐỘNG THUỞ ĐẦU ĐỜI
MÙA HOA Ô MÔI, RUNG
ĐỘNG THUỞ ĐẦU ĐỜI
*Tản
văn Nguyễn An Bình
Theo cánh tay chỉ của Hà tôi ngạc nhiên đến bàng hoàng khi lần đầu tiên nhìn thấy màu hoa hồng tím rực rỡ nở rộ trên cây ô môi ở đầu vàm sông mà Hà nói đó là nhà ngoại của Hà. Cả một cây toàn hoa là hoa, đứng ở xa nó như một cây nấm hồng khổng lồ giữa một màu xanh của dừa, cam và những cây ăn trái khác. Ngày nhỏ tôi chỉ biết ô môi qua những khúc trái ô môi được người bán hàng trong xóm bày trên sạp hàng xen kẻ lủ khủ với bánh kẹo cốc ổi hay trong những cái mẹt của những người bán hàng rong trước cổng trường. Trái ô môi giống như cây gậy đen dài, thô cứng cong cong. Người bán mua về chặt thành từng khúc chừng một gang tay, chỉ cần một đồng bạc là học trò nhỏ chúng tôi sẽ là chủ nhân của những khúc ô môi đó. Muốn ăn phải róc vỏ cứng hai bên đường gân của quả rồi dùng tay ép hai bên đường gân qua lại cho nó xệu xạo đi rồi mới lấy từng múi ô môi tròn tròn đen lánh nhựa bỏ vào miệng nhai một cách ngon lành, nếu người nào mới ăn ô môi lần đầu tiên sẽ không cảm nhận được cái ngon của nó vì mùi vị ngòn ngọt nhưng hơi hăng hắc, cay nồng còn đối với tuổi thơ chúng tôi đó là món quà dân dã mà học trò chúng tôi rất ưa thích. Tôi không ngờ quả ô môi xấu xí, đen đúa như thế mà hoa của nó lại đẹp, quyến rũ vô cùng.
Tôi và
Hà học chung với nhau ở trường trung học tư thục TV nằm trên đường Phan Đình Phùng.
Thuở ấy học sinh thi rớt vào đệ thất (lớp 6 bây giờ) trường công lập học sinh
phải ra trường tư học. Hiệu trưởng trường TV nơi tôi và Hà học là một vị linh mục
công giáo đâu ở tận Sài Gòn, năm khi mười họa mới thấy ông có mặt ở trường, người
điều hành trực tiếp là ông giám học S, lùn tịt, đầu hói chạy chiếc xe 67 sơn màu
đỏ, mỗi lần ông nầy lên xuống chiếc honda đó là học sinh chúng tôi quay mặt nhìn
nhau cười vì như đang trông thấy một hình
ảnh ngộ nghỉnh quá giống như ông đang đánh vật với chiếc xe gắn máy đó vậy. Lớp
đệ nhị A1 tôi năm ấy rất đông học sinh gần 60 mạng chứ ít sao, mà thành phần cũng
rất hỗn tạp. Để tránh việc mất tập trung trong giờ học tôi chọn dãy bàn đầu gần
bảng vì thế tôi và Hà ngồi chung bàn với nhau. Hà không phải người thành phố mà
nhà ở tận vàm Thới An Ô Môn, vì ở huyện không có trường cấp 3 nên Hà được cha mẹ
cho xuống nhà bà ngoại ở thành phố học.
Nhà ngoại Hà cách thành phố gần 4 cây số qua cầu Đầu Sấu nên mỗi ngày Hà phải đón
xe lam đến trường. Ngày bình thường thì không nói làm gì, cực nhất là những ngày
mưa dầm và những ngày đổi tiết học bù vào buổi chiều. Vì là trường tư nên số giáo
viên cơ hữu rất ít, đội ngũ giáo viên thường là giáo viên công lập được mời dạy
thêm và có đôi ba ông sĩ quan có bằng cấp xin dạy thêm giờ nên mỗi lần họ bận công
tác là chúng tôi bị bắt học bù vào buổi chiều, vì nhà xa nên buổi trưa Hà phải ở
lại trường đợi học xong mấy tiết buổi chiều rồi mới đón xe lam về. Hà lớn hơn tôi hai tuổi, có mái tóc rất đẹp, dài
mịn xõa chấm vai, bọn con trai trong lớp tôi nhiều đứa mê mái tóc đó đặt tên là
tóc hoàng kim vì nó không đen nhánh mà ửng một màu vàng rất đẹp. Hà giỏi toán còn
tôi lại giỏi văn do đó chúng tôi thường trao đổi, giúp đở nhau trong học tập rất
ăn ý. Mỗi lần học buổi chiều thường Hà thường rũ tôi ở lại trường cho vui. Mỗi
lần như thế Hà rất chu đáo, đem cơm theo sẵn để tôi cùng ăn chung. Sau khi ăn
xong chúng tôi tìm một góc yên tỉnh để ôn
bài vì năm nay là năm chúng tôi thi tú tài một nên bài vở rất nhiều, có người học
chung lại có dịp trao đổi với nhau nên chúng tôi học, hiểu bài rất nhanh. Hà thường
nói với tôi về ước mơ tương lai của cô sau nầy sẽ thi vào trường sư phạm trở thành
cô giáo dạy học cho mấy đứa nhỏ ở quê nhà vì chiến tranh mà nhiều đứa thất học
rất tội nghiệp. Ước mơ của Hà thật bình thường giản dị như bao cô gái vùng quê
khác.
Một ngày tháng tư gần cuối năm học, đột
nhiên Hà rủ tôi về nhà bà ngoại chơi, tôi cũng háo hức muốn biết nhà ngoại của
Hà như thế nào nên đồng ý ngay. Thế là sau buổi học ngày thứ bảy tôi lấy xe đạp
chở Hà về nhà. Qua khỏi cầu Đầu Sấu chúng tôi xuống xe dẫn bộ đi dọc theo con sông,
qua mấy cây cầu dừa được một khoảng khá xa, Hà chỉ cho tôi thấy nhà ngoại nằm dưới
bóng cây ô môi rực hoa hồng tím ấy.
Hôm ấy tôi được ngoại Hà đãi cho một bửa
cơm canh chua cá lóc bông súng và cá rô kho tộ thật ngon, tôi cũng góp sức bằng
cách lội xuống ao ngắt những cọng bông súng to ụ để nấu canh. Ăn cơm xong tôi và
Hà ra ngoài bờ sông dưới gốc cây ô môi để ngắm cảnh, nói chuyện học hành với
nhau. Thấy tôi chăm chú nhìn lên cây ô môi đang mùa trổ bông, Hà giải thích cho
tôi biết cây ô môi mỗi năm chỉ trổ hoa một lần vào khoảng cuối xuân, đặc biệt
trước khi bắt đầu kết nụ, cây ô môi rụng hết lá rồi mới bắt đầu trổ bông, bông
trổ trên những cành dài mấy sải tay nhìn giống như hoa đào. Bông ô môi hồng thắm,
chỉ lớn bằng gấp đôi hoa khế nhưng khi trổ dày đặc, oằn trĩu cả thân cành. Chỉ
cần qua một đêm, những cành cây khẳng khiu xấu xí của ô môi như bỗng thức dậy với
những chùm bông hồng tím rực rỡ đến lạ kỳ. Hà nói hoa ô môi đẹp lắm, nó được
nhiều người ví như hoa đào phương Nam, nó đẹp quyến rũ một cách lạ lùng, nhất là
những ngày nắng vàng tươi, những chùm hoa ô môi khoe sắc lung linh trong gió, óng
mượt như tơ. Mùa hoa ô môi có thể kéo dài cả tháng, những cánh hoa khi nở xong
lần lượt lìa cành, nhuộm đỏ cả sân vườn, dòng kênh. Ô Môi bắt đầu kết trái mãi đến
tận mùa hè năm sau mới có thể thu hoạch được.
Hà cúi xuống đất nhặt một cánh hoa ô
môi đưa cho tôi nói:
- Bình cài lên tóc của Hà đi.
Hà thường xưng hô bằng tên với tôi như
vậy. Tôi cầm lấy cánh hoa cài nhẹ lên mái tóc của Hà, cô hỏi tôi:
- Bình thấy Hà thế nào?
Tôi hơi bối rối:
- Chị đẹp lắm, trong lớp nhiều anh thích
chị lắm chị biết không?
Đột nhiên Hà cầm lấy tay tôi, run rẩy:
-
Còn Bình có thích Hà không?
Mặt tôi đỏ lên, lần đầu tiên được người
con gái cầm tay, lại hỏi mình có thích cô ấy hay không, một sự rung động nhẹ nhàng
len vào lòng mình một cảm giác êm dịu khó tả, tôi nói nhỏ:
- Sao chị hỏi như vậy? không thích sao mình
làm bạn với nhau bấy lâu nay?
Hà nhìn tôi hơi buồn, rồi buông tay tôi
ra, nhìn ra bờ sông. Vài cánh hoa ô môi rơi rụng xuống dòng sông trôi dật dờ trên
mặt nước, nói bâng quơ:
- Sợ sau nầy Bình không còn thích Hà nữa.
Tôi lặng im không nói cũng nhìn ra bờ sông,
không phải tôi không biết Hà có nhiều tình cảm đối với tôi, nhưng từ lâu tôi đã
vạch một hướng đi riêng cho mình. Ánh sáng
của thành phố Sài Gòn lúc bấy giờ đang hấp dẫn đối với tôi, tôi như con thiêu
thân muốn bay về đó bằng bất cứ giá nào. Tôi phải lên đó học tập và thực hiện
những ước mơ hoài bảo của mình. Tôi không thể ở lại vùng quê nhỏ bé cùng Hà thực
hiện ước mơ bình thường giản dị của cô
nhưng tôi không dám nói dự định của mình sợ làm Hà buồn, thôi đành vậy cứ
để thời gian qua đi. Mọi việc sẽ được giải quyết thôi mà.
Sau mùa thi tú tài năm ấy, có kết quả
xong Hạ nộp đơn thi vào trường sư phạm Vĩnh Long để thực hiện mơ ước làm giáo
viên mà mình ấp ủ từ bấy lâu nay, còn tôi thì lên Sài Gòn tiếp tục học để thực
hiện những ước mơ xa vời viễn vông của mình.
Lúc ấy ở miền Tây muốn làm giáo viên dạy tiểu học, thí sinh đều phải qua Vĩnh
Long để thi vào trường sư phạm. Vì nhà xa nên Hà xin vào ở nội trú trong trường
luôn, vài tuần hay một hai tháng Hà mới về Cần Thơ thăm ngoại hay về Ô Môn thăm
gia đình, tôi và Hà gần như không còn có dịp gặp nhau, chúng tôi chỉ còn thăm hỏi
nhau qua thư từ, những lời hỏi thăm, động viên nhau trong học tập, đôi lần Hà hỏi
bâng quơ tôi có bạn gái chưa tôi chỉ trả lời ởm ờ rằng chuyện đó còn xa xôi quá
tôi chưa nghĩ tới, rồi tôi cũng hỏi Hà câu đại để như thế nhưng trong thư trả lời
sau đó Hà không nhắc tới, lời trong thư có vẻ hơi buồn. Rồi thư từ giữa chúng tôi
mỗi ngày cũng một thưa dần, thưa dần.
Lần cuối tôi nhận được thư của Hà,
cô báo tin là đã ra trường gần một năm, xin về quê nhà ở Ô Môn để dạy, cô cũng
cho hay bà ngoại cô, người mà cô thương yêu rất mực đã mất tròn một năm rồi, ngôi
nhà cũ với khu vườn nhỏ không người trông coi đã được sang cho người quen và
quan trọng hơn hết là Hà báo tin sắp lập gia đình với một giáo viên cùng trường,
anh là người ở xa nhưng vì thương Hà nên đồng ý đổi về quê Hà cùng dạy chung, nếu
tôi thời gian đó có rảnh về quê Hà dự đám cưới cho vui và trong thư Hà cũng
mong muốn tôi sẽ tìm được người mà mình yêu thương, tôi trả lời lại với Hà rằng
tôi rất vui khi cô tìm được một nửa của mình, hạnh phúc bên người chồng yêu thương
cô hứa sẽ cố sắp xếp việc học hành để về dự nhưng
trong thâm tâm tôi lại do dự không muốn về. Một cảm giác buồn buồn như đánh mất
một thứ gì đó thật sự lúc bấy giờ tôi nghĩ mãi vẫn không ra, trong tâm trí tôi
lại hiện ra hình ảnh cây ô môi bên bờ sông Đầu Sấu nhà ngoại của Hà, cái cây ô
môi mọc ve ra ngoài mé sông đến cuối
xuân là bắt đầu rụng hết lá để bắt đầu cho một mùa hoa mới với những chùm hoa
hồng phớt rực rỡ đứng mãi đằng xa vẫn có thể trông thấy màu hoa tươi tắn đến
nao lòng của nó, những cánh hoa ô môi chỉ sau một đêm nở bung hết mình một cách
mạnh mẽ nhưng cũng rất thầm lặng, lặng lẽ nở rồi từng cánh cũng lặng lẽ rơi trôi
theo dòng nước ra sông cái và không biết sẽ trôi về đâu không ai biết nữa. Dưới
gốc cây ô môi ngày ấy có một người con gái có mái tóc hoàng kim dịu mềm hỏi một
thằng con trai vừa lớn râu mới lún phún lông tơ xem có thích cô ấy không và thằng
con trai ấy trái tim bắt đầu biết xao xuyến, rung động nhưng đã
tự kiềm chế vì không muốn dừng lại ở một ước mơ bình dị của cô gái đã lặng lẽ rời
xa . Sau nầy lớn lên trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống tôi, những đắng
cay đổ vỡ trong tình cảm tôi mới hiểu được cái cảm giác buồn buồn khi được Hà báo
tin sắp lập gia đình, đó là sự mất mác một thứ tình yêu hồn nhiên ngây thơ của
tuổi học trò, sự rung động đầu đời đã qua đi và nếu ta không biết giữ lấy nó sẽ
không bao giờ trở lại lần thứ hai trong cuộc đời mình nữa.
Bỗng nhiên tôi lại nhớ bài ca vọng cổ
của sọan giả Viễn Châu về hoa ô môi nghe buồn tha thiết:
“…Ô môi rụng cánh ngoài sân
Mấy mùa hoa nở mấy năm đợi chờ
Ô môi rụng cánh tơi bời
Chuông tắt lâu rồi, tôi còn đứng đợi
ai?”
Nguyễn An Bình
