TẬP THIỀN NHẠC "SỐNG CHÂN NHƯ"

TẬP THIỀN NHẠC "SỐNG CHÂN NHƯ"

HOAN HỶ GIỚI THIỆU TẬP THIỀN NHẠC "SỐNG CHÂN NHƯ" CỦA HÒA THƯỢNG THÍCH VIÊN THANH - VIỆN TRƯỞNG THIỀN VIỆN VẠN HẠNH - ĐÀ LẠT

   Cuối năm 2021, có dịp về Đà Lạt ngay mùa Noel cùng họa sĩ Nguyễn Sông Ba và một số anh chị em văn nghệ, chúng tôi có dịp ghé thiền viện Vạn Hạnh thăm hòa thượng Thích Viên Thanh, được sư tiếp đãi chu đáo, đến thăm phòng làm việc và phòng họa của sư, lại được sư tặng cho bức tranh thư pháp lưu niệm. Kip đến khi sư in các tập thi nhạc thiền họa của mình, qua họa sĩ Nguyễn Sông Ba sư đề nghị viết lời tựa cho tập thiền nhạc "Sống Chân Như", gồm các bài thơ thiền do sư sáng tác và cùng nhạc sĩ Phạm Ngọc Lợi phổ thành ca khúc, cảm thấy mình không đú sức nên đã khéo tìm cách từ chối, nhưng trước tầm lòng của sư đành phải nhận lời mà không khỏi e ngại không biết mình có viết đạt hay không nhưng may mắn thay sư rất vui lòng.

  Hôm nay tập thiền ca đã in và phát hành, xin hoan hỷ giới thiệu cùng bạn hữu tập thiền ca SỐNG CHÂN NHƯ của Hòa Thượng Thích Viên Thanh và bài tựa của tôi. Có dịp lên Đà Lạt thân hữu có thể đến thiền viện Vạn Hạnh thăm sư, chắc hẳn sư rất vui mừng đón tiếp thân hữu và tặng sách quí cho bạn hữu.

 

DUYÊN KHỞI  TỪ TẬP  THIỀN NHẠC “SỐNG CHÂN NHƯ”

CỦA HÒA THƯỢNG THÍCH VIÊN THANH

                                                   *NGUYỄN AN BÌNH

 Tôi có cái duyên được gặp gỡ hòa thượng Thích Viên Thanh ở thiền viện Vạn Hạnh vào một ngày cuối đông khi đi cùng họa sĩ Nguyễn Sông Ba đến thăm sư. Tôi biết sư được Giáo Hội Phật giáo Lâm Đồng bổ nhiệm về làm viện trưởng thiền viện Vạn Hạnh từ ngày 19/09 năm Canh Thân khởi đầu cho việc hoằnh dương Chánh Pháp Báo Phật Ân Đức. Cũng chính nơi nầy sư đã thi hóa kinh Di Giáo – những lời dạy cuối cùng của Đức Thế Tôn – để làm kỷ cương cho bước đường tu học của mình. Hằng ngày ngoài công việc của một viện trưởng chăm nom thiền viện, sư còn dành nhiều thời gian để rèn luyện thư pháp, vẽ tranh và làm thơ chắt lọc tư tưởng hiến dâng cho Phật pháp. Nơi làm việc của sư là một căn phòng khá rộng rãi nhưng xem ra lại không đủ sức chứa những vật phẩm được sưu tầm và những sáng tác thư họa của sư chất đầy trên các kệ.

Lúc đó tôi chỉ được biết sư là người đam mê thư pháp, một họa sĩ với nét họa uyển chuyển, mềm mại, tác giả của nhiều bức tranh thủy mạc đẹp như tranh cổ Trung Quốc mà tôi được thưởng ngoạn, sau nầy lại biết sư là một nhà thơ sáng tác rất nhiều và đang in bộ sách “Viên Thanh Thiền Họa Thi Tập” lên đến hơn mười quyển và còn đang tiếp tục thực hiện những thi tập còn lại, chắc hẳn sẽ là bộ thi tập quý dành cho những ai yêu mến sức học uyên thâm và đam mê sáng tác như sư. Ngạc nhiên hơn nữa tôi được nghe những bài thiền ca phổ từ thơ của sư được viết thành ca khúc.  

 Cái duyên của tôi khi tiếp xúc thơ, họa của hòa thượng Thích Viên Thanh chắc hẳn sẽ khác với cái duyên mà nhạc sĩ Phạm Ngọc Lợi phổ nhạc thơ sư. Nhạc sĩ từng bộc bạch tình cảm của mình:“Tôi đến thăm hòa thượng Thích Viên Thanh, viện chủ thiền viện Vạn Hạnh được hòa thượng tặng cho tập thơ Suối Nguồn Vi Diệu. Khi đọc xong tập thơ tôi thấy có nhiều bài thơ đầy tính nhạc nên tôi đề nghị hòa thượng cho phép tôi được phổ nhạc, hòa thượng rất hoan hỷ về điều đó, tôi rất vui và đem phổ nhạc, cũng từ đó tôi học rất nhiều về thơ thiền và xin được tri ân hòa thượng”, nhưng tựu trung cũng là sự đồng cảm và quí trọng nhân cách của bậc trí giả đã cống hiến cuộc đời mình cho Phật pháp thông qua tác phẩm của mình đem lại niềm an lạc, thanh tịnh trong tâm hồn mỗi người hướng đến chân-thiện-mỹ, giống như suối nguồn vi diệu chảy qua bao cánh đồng khô hạn đem lại màu xanh tươi mát cho cuộc đời còn nhiều bụi bậm và gập ghềnh đá sỏi.

“Sống Chân Như” chính là tập thiền ca tôi muốn nhắc đến với bạn đọc và mong một ngày không xa sẽ được phát hành, những phật tử quen biết hòa thượng Thích Viên Thanh sẽ hoan hỷ cầm được nó trên tay. Như đã nói tập thiền ca chủ yếu được phổ từ các tập thơ trong bộ sách “Viên Thanh Thiền Họa Thi Tập”, chứa đựng triết lý nhân sinh đậm chất Thiền của Phật giáo mà sư nguyện một đời tu tập và dâng hiến. Hòa thượng Thích Viên Thanh tâm sự: “Thơ là tiếng thổn thức của con tim. Là suối nguồn tịnh lạc của nội tâm vi diệu. Là nghệ thuật sống trong ngôn từ huyền diệu. Là tiếng nói của cỏ cây sỏi đá trăng sao. Là giọt nắng trong sương ngàn mây nước thong dong, là nhạc thác reo vang cùng sắc hương theo gió thoảng ngàn phương, cùng quay về nguồn tỉnh thức vô biên trong thiết thực hiện tại thấy rõ cuộc đời là huyễn mộng, khổ đau, vô thường ẩn hiện trong giọt nắng sương mai.”

Chính vì thế chúng ta bắt gặp trong tập thiền ca “Sống Chân Như” nét đẹp của một bậc hiền giả với “triết lý huyền diệu thoát từ tâm thanh tịnh, như nhiên, giao cảm nguồn cảm xúc chân thành, đối với cuộc sống”, đó chẳng phải là sự huyền nhiệm trong lẽ sống hay sao?

Sớm mai sư xuống núi

Tâm tịnh lạc hóa duyên

Huyền nhiệm trong lẽ sống

Gieo duyên khắp mọi miền

(Xuống núi hóa duyên)

Cuộc đời cũng chỉ là huyễn mộng, được rồi mất, đến rồi đi, tất cả chỉ là “Mưa pháp rưới trần ai/Dập tắt bao ưu phiền/Đóa thiên hương tinh khiết/Nở thơm ngỏ ý thiển”, nhận thức được điều đó hẳn phải là người thấu hiểu sự nhiệm mấu của tạo hóa:

Tuệ giác chân như hiện

Trong hơi thở nhiệm mầu

Đến đi trong chốc lát

Hoa tạng mãi xanh màu

(Tuệ giác chân như)

Chính sự hòa nhập vào thiên nhiên, có được sự giao cảm giữa trời và đất, thơ sư đã vượt những tạp niệm đời thường, luôn giữ cho tâm hồn sự thanh tịnh thuần khiết để rồi “Nhấp một ngụm trà an lạc, ngâm những câu thi kệ, thực tập thiền trong lúc uống trà. Ngồi an tịnh lắng lòng thất sâu uống một tách trà với tâm hoan hỷ sẽ cảm nhận sự vi diệu của trà thiền trong cuộc sống”:

Sớm mai theo lối mây ngàn

Hái hoa sương tuyết ướp làn trà hương

Từ trong hương sắc diệu thường

Chung trà hoa tuyết nhả hương diệu vời

(Thiền trà an lạc)

Lúc ấy mọi dư âm xung quanh cũng rơi vào tĩnh lặng, bên tai chỉ còn “Thoáng nghe văng vẳng thiền ca nhiệm mầu”:

Uống trà một chén thảnh thơi

Nghe sông núi hát vọng lời đạo ca

Từ trong lạc định tâm hoa

Thoáng nghe văng vẳng thiền ca nhiệm mầu

(Thiền ca)

Tâm hồn bây giờ đã hóa thành “viên sỏi chân nguyên” tự tại an nhiên trước cuộc tử sinh của kiếp người:

Thấy đời mình như viên sỏi châu nguyên

Trong cuộc đời chông gai và thử thách

Tĩnh lặng cười đá tự tại an nhiên

Hãy lắng nghe sỏi đá gửi tâm thiền

(Suối nguồn hạnh phúc)

*

Tôi nhớ một lần được nghe thiền sư Thích Nhất Hạnh giảng về chữ Duyên trong cuộc đời mỗi người chúng ta đại ý là: Trong thế giới nầy rộng vô cùng nhưng cũng hẹp không thể tả, có những người luôn đi tìm chân lý hay khát khao bắt gặp một điều gì đó nhưng đi suốt cuộc đời cũng không bao giờ thấy hay gặp được, nhưng cũng có người không tốn công sức đi tìm mà nó lại tự đến, tự hiển hiện trước mắt. Tất cả đều do chữ “Duyên”. Có cái duyên là có tất cả, được hay mất đều do chữ duyên mà thành. Chính từ những giây phút đó chúng ta bỗng cảm nhận được sự kỳ diệu của thời gian, không gian chuyển động chung quanh ta luôn tỏa ánh sáng huyền diệu vô cùng. Có người nói: “Khi tâm ta khởi thì trùng trùng duyên sẽ khởi”. Phải chăng lúc đó nguồn năng lượng trong ta thăng hoa phát tiết thành những thi tứ mang tư tưởng thiền sâu lắng của một bậc hiền giả đã đạt đến sự giác ngộ... Điều nầy tôi bắt gặp trong những bài thiền nhạc của sư Thích Viên Thanh:

Pháp âm nguồn suối lạc

Tâm hoan hỉ sinh thiên

Dứt hết mọi ưu phiền

Sống an lạc vô biên.

 Sài Gòn, bên bờ Kênh Tẻ, 07/08/2022

                Nhà thơ NGUYỄN AN BÌNH

THƠ TRÊN TẠP CHÍ AN NHƠN-BÌNH ĐỊNH SỐ 21 THÁNG 9-2022

THƠ TRÊN TẠP CHÍ AN NHƠN-BÌNH ĐỊNH SỐ 21 THÁNG 9-2022

CÁM ƠN BBT VÀ ANH NGUYỄN HỮU DUYÊN RẤT NHIỀU

CA KHÚC PHỔ THƠ MỚI MƯA CỦA RIÊNG TÔI ĐÀ LẠT

CA KHÚC PHỔ THƠ MỚI

MƯA CỦA RIÊNG TÔI ĐÀ LẠT

THƠ NGUYỄN AN BÌNH, PHỔ THÀNH CA KHÚC NHẠC SĨ MỘC THIÊNG. RẤT VUI VÌ TÌNH CẢM CỦA NHẠC SĨ DÀNH CHO THƠ TÔI. MỜI BẠN HỮU NGHE MELODY Ở ĐÂY:

MƯA CỦA RIÊNG TÔI ĐÀ LẠT

BÁO ĐƯA TIN MẤY HÔM NAY MƯA ĐÀ LẠT CÓ NHỮNG TUYẾN ĐƯỜNG ĐÃ BIẾN THÀNH SÔNG, CHỢT NHỚ NHỮNG NGÀY THAM GIA TRẠI SÁNG TÁC CÓ NHỮNG BUỔI CHIỀU MỘT MÌNH ĐI TRONG CƠN MƯA PHÙN ĐẸP ĐẾN NAO LÒNG, GIỜ CHẲNG BIẾT CÓ TÌM LẠI ĐƯỢC KHÔNG HAY CHỈ CÒN TRONG KÝ ỨC?

MƯA CỦA RIÊNG TÔI ĐÀ LẠT

 Cũng chẳng biết từ lúc nào em nhỉ

Đất cũng đổi thay chao chát như người

Phố núi chìm trong cơn mưa dầm bất tận

Người trốn tìm quay quắt giữa dòng trôi.

 

Lòng thao thiết trên dốc tình vẫy gọi

Những con đường Đà Lạt hóa thành sông

Nóc nhà thờ con gà im tiếng gáy

Chúa lạc loài trên thập giá buồn không?

 

Có ai biết chim ẩn mình chờ chết

Mang vết thương nhân loại thuở làm người

Tình đã mất cuốn theo ngày cũng hết

Sao cuối trời vừa rụng khỏi đường ngôi.

 

Đôi mắt ướt đem theo trời giông bão

Tôi ngu ngơ giữa xứ sở sương mù

Như cánh chim qua đồi sương hiu quạnh

Soi mặt hồ gương lạnh đến thiên thu.

 

Thèm lắm cơn mưa – riêng tôi Đà Lạt

Mưa lay phay ủ nỗi nhớ lên mùa

Mưa trong sương ủ đôi bờ môi lạnh

Thêm một người lặng lẽ bước trong mưa.

3/9/2022

CẢM NHÂN TÁC PHẨM “CÓ MỘT MÙA TRĂNG XA NHƯ BIỂN” CỦA CÁI TRỌNG TY

GIỚI THIỆU BÀI VIẾT CỦA BẠN VĂN LƯƠNG THIẾU VĂN VỀ NHÀ THƠ CÁI TRỌNG TY VỀ TÁC PHẨM "CÓ MỘT MÙA TRĂNG XA NHƯ BIỂN" TRÊN TẠP CHÍ NGÔN NGỮ 21-HOA KỲ SỐ THÁNG 9-2022

CẢM NHÂN TÁC PHẨM “CÓ MỘT MÙA TRĂNG XA NHƯ BIỂN” CỦA CÁI TRỌNG TY

 HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH TRẬN MIỀN NAM TRONG THƠ CÁI TRỌNG TY QUA TÁC PHẨM “CÓ MỘT MÙA TRĂNG XA NHƯ BIỂN”

                                                          *LƯƠNG THIẾU VĂN

  Ở ngoài đời thực tôi chưa từng gặp mặt hay quen nhà thơ Cái Trọng Ty, nhưng qua lời kể của nhà văn Phạm Văn Nhàn cùng định cư chung với anh ở Houston đó là một người hiền hậu, dễ gần gũi, còn với Tô Thẩm Huy thì “Anh lành như đất, nhỏ nhẹ như mưa phùn tháng giêng”. Tôi đọc thơ anh đã lâu trên các trang của Trần Thị Nguyệt Mai, Văn Việt, Cái Trọng Ty, Trung Tâm Văn Bút Nam Hoa Kỳ... nhưng vẫn chưa có cái nhìn khái quát về thơ anh kịp đến khi nhà văn Nguyên Minh(chủ biên tập san Quán Văn) gởi tặng tôi tập thơ “Có Một Mùa Trăng Xa Như Biển” do nhà xuất bản Thư Ấn Quán in trong lần anh về Việt Nam gởi lại nhờ anh Nguyên Minh tặng lại các bạn thơ thì tôi mới có dịp đọc tìm hiểu kỷ thơ anh hơn.

Tập thơ “Có Một Mùa Trăng Xa Như Biển” là tập thơ đầu tay của Cái Trọng Ty sau khi định cư qua Mỹ, đã có một số bài thơ đăng trên báo, tạp chí người Việt. Đây là ấn bản in lần thứ ba có bổ sung. Sách dày192 trang, in đẹp với bìa láng, gồm khoảng 63 bài thơ của Cái Trọng Ty và phụ trang gồm 7 bài cảm nhận của 7 tác giả là Phạm Văn Nhàn, Phan Xuân Sinh, Lương Trung Thư, Đinh Cường, Nguyễn Âu Hồng, Trần Yên Hòa, Tô Thẩm Huy. Ta hãy đi vào cõi thơ của Cái Trọng Ty để thấy hơi thở của nhà thơ một thời khoác trên vai màu áo trận trải qua bao khổ nạn của kiếp tù đày khi “Tháng tư bẻ súng”:

biển gầm núi hú quân tan rã

lịch sử sang sông bão tố tràn

ráng chiều đỏ quạch đời vô hướng

biển dâu cung kiếm bóng chiều sương

về đây ngồi ngóng triền sông cũ

chợt thấm vô cùng thương tích xưa

tháng Tư bẻ súng người tự sát

oan khiên tận khốc nỗi niềm đau.

Tại sao lại là “bẻ súng và không phải “gãy súng”, vũ khí vẫn còn nguyên vẹn để chiến đấu, người lính lại tự hủy nó đi vì còn có ích gì khi chiến trận đã tàn và mình là người thua cuộc, cái đau đớn khi phải tự sát và chuốc lấy những oan khiên của cuộc đời là niềm ray rức khôn nguôi trong lòng người trong cuộc ngày đó nên chúng ta không lấy làm ngạc nhiên về hình ảnh người lính gần như chiếm trọn nhiều trang thơ của tác phẩm nầy.

 Đúng như lời mở đầu giới thiệu tác phẩm của nhà văn Trần Hoài Thư, chủ biên nhà xuất bản Thư Ấn Quán khi đọc tác phẩm của nhà thơ: “Có Một Mùa Trăng Xa Như Biển là một nỗi niềm của người lính cũ miền Nam. Nó như có ma mị dẫn dắt người yêu thơ đi trên con thuyền “thơ” của một người lính một thời cầm súng, một thời tù đày. Nó như một dòng sông thơ bất tận chảy mãi. Khi thì tình yêu bao dung bát ngát vô lượng. Khi thì dạt dào tình đồng đội thủy chung. Khi thì uất nghẹn bật lên trên những giòng rỉ máu, đau xót đến tận tâm can. Khi thì hào khí ngang tàng của một thời ba lô và nón sắt...”

          Nhà thơ Trần Yên Hòa khi viết về thơ Cái Trọng Ty giải bày tâm sự của mình: “Tôi đã qua đời lính, đã từng đi hành quân, đã là một người lính trận, đọc bài thơ này mới thấy thấm thía một nỗi buồn của người lính tác chiến. Thơ Cái Trọng Ty viết về người lính không hô xung phong, không kèn xung trận, không kêu gọi bắn giết, không khẩu hiệu gì cả. Đó là thân phận của một con người, giữa cái chết và sống, giữa còn và mất, của xác thân. Nó mang nổi buồn thê thiết của một kiếp người “sớm triền đông chiều chết đồi tây”.

        Riêng tôi khi đọc bài thơ “Tình em rau đắng” của Cái Trọng Ty, cái cảm giác rờn rợn giống bước chân mình đang đi qua một vùng đất khổ, làng mạc thôn xóm tiêu điều chỉ có “hạt gió Lào khô” thiêu chín con người, hình ảnh cô gái mắt nhòe lệ nhìn theo tê tái làm sao:

quê em tận đồng sâu heo hút

gió mùa lép hạt gió Lào khô

sáng di quân quay quắt em nhìn

sau tay áo lệ nhòa giấu kín

trong bụi mù bóng em đang trôi

đời rong ruổi rừng thâm u muỗi vắt

bãi nước sình gạn lọc nấu nồi canh...

Cái tình của người lính chiến Cái Trọng Ty trong bài thơ “tình em rau đất” sao giống quá cái tình của Phù Hư trong bài “Ngậm thẻ qua sông” quá, chỉ nghĩ đến điều đó thôi tôi cũng cảm thấy đau buốt tận đáy lòng;

thơm lửa hương khoai tiếng hát rừng

ven thôn vừa ghé buổi di quân

khói mẹ sau lều cơm chín tới

nước em chè lá đậm phèn sông

tôi đời trận mạc xa quê quán

buổi ghé nương em núp bóng nhà...

Bước chân của người lính trận trải dài qua những vùng lửa đạn, nơi đâu trên mảnh đất miền Nam cũng có dấu vết bom cài đạn xới, cái chết luôn rình rập khắp nơi, nỗi u uất mơ hồ luôn vướng vất cùng suối ngàn ngọn cỏ:

cành nhãn tháng ba

trổ cờ hoa tránh muốt

từ Phú Xuân

bay suốt suối ngàn

đậu xuống phận người

nở oan tình thời chiến

(qua đầm Ô Loan)

Dấu chân người lính trận trong thơ Cái Trọng Ty đã dẫn chúng ta qua suốt những chặng đường di quân mà anh cùng đồng đội đi qua, các địa danh với những trận chiến sinh tử: Kon Tum trong “cuộc rượu bốn người”, Tuy Phong, Mường Mán trong “tháng tư bẻ súng”, Sông Mao, Phan Rí trong “đêm trăng hoang dại”, Tuy An, Củng Sơn qua “qua đầm Ô Loan”, Bình Định, An Phú trong “biên cương”, Bình Tuy, Sông Lũy trong “hương thơ”... để thấy chiến tranh khốc liệt đến nhường nào, nó như chiếc vòi con bạch tuộc vươn dài tỏa ra khằp nơi trên mảnh đất miền Trung khốn khổ đầy kinh hoàng chết chóc.

Đôi khi trong cuộc hành quân, ở một góc rừng nào đó trên cao nguyên trong một đêm khuya giá lạnh, người lính bỗng cảm thấy vô cùng cô đơn, tại sao ta bị cuốn lốc vào cuộc chiến tranh vô nghĩa. men rượu cay nồng có làm làm vơi đi nỗi buồn chiến tranh hay không:

Uống đi người bạn vừa quen biết

Đơn vị nơi đâu quê quán phương nào

Liêu xiêu ta hát cơn cuồng nộ

Trong cõi đời bạc phước ngộ tri âm

Ta với ngươi chôn theo dòng cát lỡ...

(Ban Mê)

Chiến tranh như một cơn dông bão lớn cuốn phăng những gì mà nó đi qua: thân phận, tình người, nước mắt, máu xương, giống con độc trùng gậm nhấm cơ thể con người đến tàn rữa, tấm thân trôi dạt muôn trùng không định hướng giữa chốn biên cương trùng trùng lam khí:

...gọi ai nơi tận cùng sơn thủy

ai làm khách lạ gió muôn phương

ta về bạn hỏi từ đâu lại

mây khói tàn tro phủ tượng đài

đêm rơi giọt lệ sôi trên bếp

dấu giầy thô người ở trọ quê nhà.

(biên cương)

Ta thấy đâu đây tái hiện hình ảnh một biên cương đầy chết chóc, mùi tử khí bốc lên dày như sương trong bài thơ Biên Cương Hành của Phạm Ngọc Lư khiến ai cũng phải kinh hoàng:

đây biên cương, ghê thay biên cương!

tử khí bốc lên dày như sương

đá chảy mồ hôi rừng ứa máu

rừng núi ơi ta đến chia buồn.

Cái ký ức đau buồn sau ngày tàn binh lửa ấy, người cha-người lính trận ấy- ôm xiết đứa con nhỏ vào lòng trước khi vào trại tù vì anh có linh cảm không bao giờ còn gặp lại, mãi đến hai mươi ba năm sau mới tao phùng. Đó cũng là hình ảnh rất quen thuộc về người lính miền Nam, những người trong cuộc không thể nào quên:

ký ức đau buồn

có đâu ngờ

buổi chia ly bỗng thành tai kiếp

mãi hai mươi ba năm sau

lần đầu gặp lại con

thành phố cảng Sydney

dưới vòm cầu Darling Harbour

(thư về Sedney)

Tiếp theo là cảnh người lính bị tù đày trên chính quê hương của mình, cảm thấy con đường trỏ lại làm người đúng nghĩa sau gian nan đến thế:

tuyệt đường Kỳ lộ lưu đày

kiếp tù thay vật kéo cày vỡ hoang

dấu chân mộ huyệt rũ tàn

xó rừng Xuân Phước gian nan nẻo về

...đêm về gom đống tang thương

em nằm ôm mộng vô thường áo quan

trăm năm dẫu cuộc chiến tàn

dấu binh lửa đã nhuộm vàng chiến y

(bên dòng Trà Bương)

Trải qua mười năm lưu đày, mười năm tang thương ngẫu lục, mười năm vật đổi sao dời, có ai thấu được tâm tình của người lính tù miền Nam hơn anh  haykhông?

mười năm lưu đày trông vời cố xứ

lê chiếc nạn cùn vượt đường ra bắc

đất tù đày lũ ma đói thảm thương

núi đồi hoang vu suối sông dằng dặc

lòng người đổi thay vực thẳm khôn lường

những chị những em xem chừng lạnh nhạt

núm ruột rà quặn thắt đau thương

một gã cùng đường như tên khất thực...

(khúc tù ca)

Nhưng dù trong hoàn cảnh nào, dù rời khỏi cuộc chiến bẽ bàng, cam chịu cảnh tù đày chấp nhận số phận bi thương của một bại binh, người lính không hề  khuất phục, dòng thơ ấy sao ngang tàng đến thế:

...tôi người lính Miền Nam

phủi tay rời cuộc chiến

tuổi trẻ tù đày đứng vững đôi chân

lòng kiêu hãnh làm người lính thất trận...

(tuyên ngôn gởi người dưới mộ)

Có một bài thơ, cái tựa được Cái Trọng Ty lấy đặt tên cho tác phẩm: “Có Một Mùa Trăng Xa Như Biển” làm tôi chú ý: cái tựa thật lạ: Biển gần ta lại rất xa ta, mùa trăng có liên quan gì đến biển, có thật “có một mùa trăng xa như biển” ở trên đời nầy không? Tôi không biết bài thơ nầy Cái Trọng Ty viết vào thời điểm nào: lúc anh khoác trên mình màu áo chinh y hay khi tù đày mười năm, hoặc dõi mắt ngóng về quê nhà từ bên kia bờ đại dương cách biệt nhưng chắc chắc đó là nỗi lòng của một con người từng trải qua trận cuồng phong bão táp dữ dội của thời đại, sống sót trở về chợt thấy đời như “hạt bụi cay khóe mắt”, chỉ thấy nơi nào cũng in đậm “dấu tàn phai”, chỉ thấy “em xa vọng lại một âm ba” thì thân phận con người là gì trước những “hư hao chiều viễn xứ”, vậy thì ta cũng đừng phải phân định rạch ròi làm chi chữ nghĩa trong câu “Có một mùa trăng xa như biển” làm gì:

có một mùa trăng

xa như biển

lênh đênh trôi mãi bến vô cùng

hoang mang có lạc vừa dậy mộng

em từ đâu lại

động chân không

       Nói như nhà thơ Trần Yên Hòa: “Tôi đọc những bài thơ của Cái Trọng Ty trong một buổi chiều sau 30-4. 30-4.15 gợi tôi nhớ vế bốn mươi năm trước, những ngày thất vọng nhất của người lính bại trận. Hôm nay đọc những lời thơ của Cái Trọng Ty, tôi thấy lòng mình thanh thản hơn, nó như có một phù phép nào đó lôi tôi ra khỏi cơn mộng dữ 40 năm. Thơ Cái Trọng Ty làm cho tôi tỉnh lại, như người vừa đi qua những chặng đường gai lửa, tôi đã an nhiên, tự tại và êm đềm theo những câu thơ của anh.”Tôi cũng mong người đọc tập thơ “Có Một Mùa Trăng Xa Như Biển” có cùng tâm trạng như vậy. Những ký ức đau buồn về chiến tranh một thời đến một lúc nào đó chúng ta nên quên đi để lòng thanh thản hơn mà sống tiếp.

       Tôi xin mượn lời giới thiệu của nhà văn Trần Hoài Thư làm lời kết cho bài viết của mình:

“...Dù nhà thơ làm thơ cho ông, nhưng khi đọc “Có một mùa trăng xa như biển”, chúng ta nhận ra là ông làm cho chúng ta. Chúng ta thấy lại chính hình bóng mình, đồng đội mình, người thân yêu và cả một miền Nam của mình trong một thời “chập chùng khổ nạn.”(mượn lời Cái Trọng Ty).

 

Bên bờ Kênh Tẻ, tháng 7-2022

LƯƠNG THIẾU VĂN

 

 

*Tham khảo:

1- Cái Trọng Ty – với Có Một Mùa Trăng Xa Như Biển của Trần Yên Hòa

2- Cái Trọng Ty, Người Giữ Mùi Hương Thơ của Nguyễn Âu Hồng

3- Cõi thơ Cái Trọng Ty của Tô Thẩm Huy

CA KHÚC PHỔ THƠ MỚI ĐÊM NGUYỆT BẠCH

CA KHÚC PHỔ THƠ MỚI

ĐÊM NGUYỆT BẠCH

THƠ NGUYỄN AN BÌNH, PHỔ THÀNH CA KHÚC NHẠC SĨ MỘC THIÊNG.

Cám ơn ông anh nhạc sĩ bên trời Tây rất nhiều. Mời các bạn nghe melody ở đây:

KHI EM LÀ NGỌN GIÓ

THƠ TRÊN TẠP CHÍ VHNT NGÔN NGỮ 21 SỐ THÁNG 9-2022

KHI EM LÀ NGỌN GIÓ